NGƯỜI GÁNH ĐẤT

Phim tài liệu đoạt Huy chương vàng Liên hoan phim truyền hình toàn quốc tổ chức ở Hà Nội năm 1996. 
Kịch bản & đạo diễn: Lê Vũ Tuấn. Quay phim: Nguyễn Phước Hải. Dựng phim: Kim Nga - Mỹ Hạnh. Đọc lời bình: Hoàng Sơn. Đài Phát thanh - truyền hình tỉnh Đồng Tháp thực hiện tháng 12.1995.

Huy chương vàng Liên hoan phim truyền hình toàn quốc - Hà Nội 1996.

"Đã vậy mà cô Thanh còn biểu: Thôi, ba đừng có đi gánh đất nữa, để con đi làm gửi về nuôi ngoại, nuôi ba. Nghe con nó có hiếu mà nói như vậy, làm cha ai mà chẳng thầm mừng? Nhưng nó còn trẻ người non dạ, làm sao mà hiểu được lòng của chú! Chú gánh đất đây là gánh để nuôi má Kiếm. Gánh đến một ngày được tự tay mình đắp lên nấm mộ cho má. Đây là cái gánh tình mà trong đời mình chú đã tự coi là trách nhiệm. Chớ còn nếu nghĩ tới tiền thì với cặp ky chú sống ở đâu mà chẳng được. Trở lại Sài Gòn hoặc là về quê mẹ Hóc Môn, nơi có mồ mả ông bà, có anh em ruột thịt đã 17 năm rồi chú chưa trở về thăm".

HẬU "NGƯỜI GÁNH ĐẤT" 

SUY NGHĨ VỀ NGƯỜI GÁNH ĐẤT VÀ HUÂN CHƯƠNG LAO ĐỘNG HẠNG BA

Trong đợt kỷ niệm Quốc khánh 2/9 vừa qua, có một điều bất ngờ đối với những người làm công tác báo chí, phát thanh, truyền hình tỉnh Đồng Tháp. Trước cái tin, in đậm trên trang 1 các báo Lao Động, Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Sài Gòn Giải Phóng, Pháp Luật… với hàng tít chạy dài: Lần đầu tiên một nông dân tỉnh Đồng Tháp được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch Nước tặng thưởng.    

 Cái tít đó tuy ngắn, nhưng sức lan tỏa thật nhanh, và rất xa, nhiều cú điện thoại của bạn bè, đồng nghiệp gần xa điện về Đài Phát thanh – truyền hình Đồng Tháp thăm hỏi: Người gánh đất nào? Có phải phim được huy chương vàng Liên hoan phim toàn quốc 96 không? Ai làm phim đó vậy? Vân vân và vân vân.

Có lẽ anh em Ban biên tập và nhóm làm phim chưa lúc nào vui bằng lúc này, khi đứa con tinh thần của mình được nhiều người quan tâm như vậy.

Việc người gánh đất bằng xương, bằng thịt được thưởng huân chương lao động, nếu không đề cập đến công lao phát hiện và xây dựng thành phim để nêu gương điển hình người tốt của nhóm phóng viên Đài Phát thanh – truyền hình Đồng Tháp sẽ là một thiếu sót. Nếu những giọt mồ hôi của người gánh đất đổ ra để gánh đất mướn nuôi bà mẹ nuôi mù lòa suốt 17 năm trời thì cũng có phần nào chia sẻ của nhóm làm phim Đài Phát thanh – truyền hình Đồng Tháp. Tuy không nói ra, nhưng là đồng nghiệp, anh em làm báo trong tỉnh đều ghi nhận công lao đó.

Chính các anh Vũ Tuấn, Phước Hải, Hoàng Sơn, Thanh Hảo, Kim Nga và một vài anh em đồng nghiệp khác đã chịu khó lặn lội ngày đêm, vượt qua nhiều con đường lầy lội từ vùng cù lao sông Tiền đến miệt Hóc Môn Bà Điểm để tìm hiểu và ghi lại cội nguồn của người gánh đất. Và không phải ai cũng hiểu rằng, nhóm phóng viên đó phải đến gõ cửa nhiều cơ quan để xin giúp đỡ xây dựng nhà tình nghĩa, xin gắn đồng hồ điện kế và cả việc “làm bàn” vay vốn sản xuất đến việc bảo trợ nuôi mẹ Kiếm đến hết đời với mục đích làm nhẹ đi những gánh đất trên vai anh Xiệc khi tuổi anh đã ngấp nghé hơn 2/3 đời người trong lúc Đảng, Nhà nước ta phải lo toan nhiều chế độ chính sách đối với gia đình có công với cách mạng sau chiến tranh.

Tâm sự với chúng tôi, một đồng chí trong thường trực UBND xã Tân Thuận Tây cho biết: Phải nói là nhờ mấy anh báo chí nên địa phương mới có điều kiện góp sức cùng các ngành tỉnh để lo cất lại căn nhà, gắn điện kế và giúp vốn làm ăn nuôi má Kiếm. Nếu không, chú Xiệc vẫn là chú Xiệc, chớ ai biết đến mà tặng thưởng huân chương, xây nhà tình nghĩa.

Cũng chính qua những thước phim người thật, việc thật và những bài viết được đăng tải trên báo chí đã đánh động nhiều tấm lòng của bà con chòm xóm và một số tổ chức đoàn thể trong tỉnh tưởng chừng như bị quên đi trước sự bề bộn công việc và cuộc sống.

Sự chuyển động của địa phương và hang xóm hôm nay chắc không ai phủ nhận có sự đóng góp của những người làm công tác báo chí, phát thanh, truyền hình của tỉnh, nhưng nếu không nói ra chắc gì mọi người đã biết.

Việt Ngân

(Báo Đồng Tháp tháng 9.1997)