NHỮNG BÓNG HỒNG VƯỢT LÊN TẬT NGUYỀN

Nhận được tin “Hoa vương” Ngô Tiến Đoàn – giảng viên Trường ĐH Cần Thơ, vừa đoạt giải Mister International 2008 – đang vận động tổ chức chương trình văn nghệ truyền hình trực tiếp gây quỹ cho Hội Người khuyết tật (NKT) TP. Cần Thơ, tôi không sao kìm được xúc động trước ý tưởng đẹp: “Người đàn ông hoàn hảo nhất hành tinh” muốn thể hiện nghĩa cử với những người bị tạo hóa bắt cơ thể phải chịu phần khiếm khuyết, mà thủ lĩnh của họ, thật lạ lùng, đều là đàn bà. Và chính những bóng hồng vượt lên tật nguyền này, với tôi, mới đẹp.

Tổ chức lễ cưới cho NKT tại Cơ sở Nhịp Cầu.

Tôi quen nữ thủ lĩnh của NKT Cần Thơ Bùi Thị Hồng Nga lần đầu tiên vào năm 2005, khi người cựu giáo viên bị bệnh bại liệt này đã có 5 năm chống đôi nạng gỗ dấn thân vào cuộc hành trình đầy sóng gió vì những người đồng cảnh. Vào thời điểm đó, nơi mưu sinh của 30 trẻ KT đến từ 7 tỉnh, thành là Cơ sở Nhịp Cầu (hình thành từ dự án đoạt giải thưởng Ngày sáng tạo VN 2003, trị giá 10.000 USD của Ngân hàng Thế giới) có nguy cơ xóa sổ. Nguyên nhân do ngôi nhà số 95A/4, đường Nguyễn Văn Cừ, quận Ninh Kiều của một nhà hảo tâm cho mượn để trẻ KT sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ bằng gáo dừa, buộc lòng phải thu hồi, hạn chót là … Ngày Quốc tế Thiếu nhi. Lời kêu cứu vang lên. Trao đổi với PV Lao Động, chị Nga không ngăn được dòng lệ nóng khi nghĩ tới cái “khoảng hụt” nghiệt ngã đang mở ra trước mấy chục đứa trẻ bại liệt trên đường đời...

VN có khoảng 5,3 triệu NKT, ĐBSCL chiếm khoảng 1,2 triệu. Chính từ nỗ lực của chị Nga mà vào tháng 5.2001, tổ chức tự lực, tự lập đầu tiên của NKT trong khu vực ra đời. Đến tháng 4.2008, số hội viên tăng từ 20 lên 200, Câu lạc bộ NKT được nâng cấp thành Hội NKT - vẫn là trường hợp đầu tiên và vẫn do chị Nga phụ trách. Sau 8 năm liên tục hoạt động, thành quả lớn nhất, cuốn hút thời gian, tâm huyết của chị Nga nhiều nhất chính là Cơ sở Nhịp Cầu – nơi Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại VN Klaus Rohland từng trực tiếp đến thăm, công nhận đây là cơ sở tự tạo việc làm duy nhất của NKT trên vùng châu thổ này.

Với sự tiếp sức của báo chí, trải qua một thời gian khá dài, rốt cuộc 30 trẻ KT ở Cơ sở Nhịp Cầu đã được một nhà hảo tâm khác nhận lời cho mượn đất, được nhiều cơ quan, doanh nghiệp, cá nhân góp của, góp công xây nhà, tuy chưa thể gọi là một cơ ngơi đúng nghĩa, nhưng cũng tạm đủ để náo nương và tiếp tục mưu sinh.

Chủ tịch Hội NKT Bùi Thị Hồng Nga (ngồi giữa) 

đón Phó Chủ tịch UBND TP Tô Minh Giới (bìa phải) 

đến tặng quà Tết Kỷ Sửu 2009.

VƯỢT LÊN TẬT NGUYỀN

Quen biết nhiều năm, tôi ngày càng nhận ra ở nữ thủ lĩnh của NKT Cần Thơ một nghị lực hiếm có và một trái tim đa cảm, bởi cuộc dấn thân của chị vì những người đồng cảnh thực ra là cuộc chiến đấu không cân sức giữa một bên là thế giới chứa đầy rào cản và một bên luôn buộc phải vượt lên chính mình. Bản thân chị đã vượt lên chính mình nhiều đến mức tưởng như không còn gì để vượt, nhưng không sao tránh khỏi những phút tuyệt vọng. Sinh năm 1958 trong một gia đình nghèo ở TP. Cần Thơ, mới 8 tháng tuổi cô bé Nga đã bị sốt bại liệt làm teo tóp 2 chân. Cha cô làm hàng rào kèm tay vịn bao quanh ngôi nhà để dạy con tập đứng, tập đi. Với xiết bao nỗ lực, cuối cùng cô đã tự đứng, tự đi và bước thẳng vào giảng đường đại học với bàn chân trái bị lật nghiêng. Tốt nghiệp khoa Sư phạm tiếng Anh, Trường ĐH Cần Thơ năm 1982, nhưng Nga không được cấp bằng cử nhân và phân công công tác vì lý do sức khoẻ. Cô gái KT không cam lòng, viết đơn khiếu nại gửi thẳng lên Bộ GDĐT, mới được dạy học tại Trường THPT Nguyễn Việt Hồng. Mùa hè năm 1988, sau cuộc phẫu thuật bất thành tại TPHCM, cô giáo Nga buộc phải chống nạng quay lại Cần Thơ, ngậm ngùi ký đơn xin thôi dạy học. “Lúc đó, tôi 30 tuổi, chỉ nghĩ đến cái chết” – nữ thủ lĩnh của NKT tâm sự. “May sao, tôi gặp được anh Long (anh Phan Đức Long, là người bạn đời của chị bây giờ). Ảnh nói: Tuy anh không phải là NKT, nhưng có trái tim của NKT. Chính câu nói đó đã chinh phục được tôi. Đám cưới tổ chức năm 1990. Chúng tôi cùng chia sẻ khó khăn, cùng cống hiến cho NKT”. Trong thế giới của NKT ở ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung, Nga- Long quả là “cặp bài trùng”, luôn sát cánh bên nhau trong mọi hoạt động. Họ kiếm sống bằng nghề dạy tiếng Anh tại nhà, hiến cả ngôi nhà đang ở để làm trụ sở và thường xuyên trích tiền riêng góp vào quỹ chung mỗi khi kết quả vận động bị thiếu hụt.

Phó Chủ tịch Hội NKT Huỳnh Ngọc 

Hồng Nhung nhận bẳng thạc sĩ tại 

Học viện Công nghệ Châu Á.

Giống thủ lĩnh Bùi Thị Hồng Nga như một “bản sao” là trường hợp phó thủ lĩnh Huỳnh Ngọc Hồng Nhung, vốn nhỏ hơn đến gần 20 tuổi. Sinh năm 1977 tại Bạc Liêu, Nhung bị sốt bại liệt khi mới 10 tháng tuổi, phải đi học bằng đôi nạng gỗ. Bằng trí thông minh và nghị lực tuyệt vời, Nhung vượt qua 12 năm phổ thông, tiến thẳng vào giảng đường đại học, để rồi năm 2000, cầm tấm bằng cử nhân Sư phạm tiếng Anh của Trường ĐH Cần Thơ đi tìm việc ở đâu cũng chẳng có. Cô tìm đến Câu lạc bộ NKT cống hiến sức trẻ cho những người đồng cảnh, được bầu làm Phó chủ nhiệm, rồi thi vào Trường ĐH Kinh tế TPHCM, theo học ngành Tài chính – Kế toán. Chính vào thời điểm gian nan nhất của Câu lạc bộ NKT (Cơ sở Nhịp Cầu có nguy cơ xóa sổ), Chủ nhiệm Hồng Nga được Quỹ Ford gợi ý tặng học bổng đi du học thạc sĩ, nhưng quyết định “tiến cử” Phó chủ nhiệm Hồng Nhung. Không phụ lòng tin của mọi người, Nhung một mình chống nạng vào Học viện Công nghệ Châu Á, theo học ngành phát triển nông thôn. Trong suốt quá trình học tập tại Thái Lan và Hoa Kỳ (qua chương trình trao đổi sinh viên quốc tế), Nhung là NKT duy nhất trong lớp, nhưng được ngợi khen là “biểu trưng cho lòng hiếu học của người VN” và tốt nghiệp thạc sĩ loại giỏi. Trở về Cần Thơ vào tháng 5.2008, cô tiếp tục hoạt động cho Hội NKT với cương vị Phó chủ tịch, đồng thời học bổ sung một số tín chỉ để lấy bằng cử nhân thứ 2 tại Trường ĐH Kinh tế TPHCM.

SẼ CÓ “TRÁI TIM ĐỒNG BẰNG”?

Còn nhớ 4 năm về trước, sau khi tiễn Nhung lên đường đi du học, tôi từng nghe chị Nga từng bộc bạch: “Sở dĩ giới thiệu Nhung là vì em còn trẻ, sẽ là người thay thế tôi sau này. Tôi muốn phải ở lại để biến Câu lạc bộ NKT thành Hội NKT và thành lập doanh nghiệp trực thuộc”. Lúc đó, tôi hỏi: "Bằng cách nào, khi kinh phí, mặt bằng đều chưa có?". Mắt chị Nga đỏ hoe: "Thấy Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo được ủng hộ gần 10 tỉ đồng chỉ sau 1 đêm tổ chức chương trình văn nghệ truyền hình trực tiếp mà chúng tôi mủi lòng. Chỉ cần phân nửa số đó thôi, đã mở ra biết nhiêu cơ hội cho NKT”. Bây giờ, khi Hội NKT đã được thành lập, nhưng Cơ sở Nhịp Cầu chưa thoát khỏi tình cảnh “ở đậu”, tôi lại hỏi: “Ý tưởng tổ chức chương trình văn nghệ truyền hình trực tiếp nhằm gây quỹ “Trái tim đồng bằng” ủng hộ Hội NKT đã được hình thành như thế nào?”. Mắt chị Nga như cười: “Do phía anh Ngô Tiến Đoàn và người chị của ảnh là chủ Studio Cửu Long - số 51, Nguyễn Trãi, TP. Cần Thơ chủ động đề xuất. Lãnh đạo Sở LĐTBXH TP cũng đã đồng ý. Theo dự kiến, phần truyền hình trực tiếp do Đài PTTH Hậu Giang đảm nhiệm; địa điểm biểu diễn là Hội trường lớn - Khu II Trường ĐH Cần Thơ. “Hoa vương” Ngô Tiến Đoàn sẽ cùng Hoa hậu ĐBSCL Võ Thị Lệ Thu, Hoa hậu Ảnh VN Thạch Thị Hồng Nhung và các vị khách mời nổi tiếng như: Hoa hậu VN Mai Phương Thuý, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng… tham gia biểu diễn. Đội văn nghệ Trường ĐH Cần Thơ và một số tiết mục đoạt giải cao của NKT cũng sẽ tham gia. Sau khi trừ chi phí, toàn bộ nguồn ủng hộ quỹ “Trái tim đồng bằng” sẽ giao hết cho Hội NKT sử dụng”. “Hội sẽ sử dụng vào việc gì?”. Nghe tôi hỏi như “chọt vào chỗ ngứa”, chị Nga kêu trời: “Có biết bao nhiêu là việc. Nào là xây nhà cho NKT - nhiều em đã lớn, cưới nhau rồi mà chưa có chỗ ở riêng. Nào là xây xưởng dạy nghề miễn phí cho NKT. Rồi trang bị máy móc cho văn phòng làm việc của Hội NKT, Hội Thể thao NKT (thành lập vào tháng 10.2008) và Cơ sở Nhịp Cầu. Rồi cấp phát học bổng cho học sinh, sinh viên KT nghèo, hiếu học. Lo phục hồi chức năng - chỉnh hình, cấp phát xe lăn, xe lắc, gậy, nạng cho NKT, giới thiệu việc làm cho NKT, trợ vốn cho NKT tự mưu sinh tại nhà, tổ chức tập huấn, hội thảo, giao lưu, sinh hoạt văn nghệ, thể thao... Có tới bạc tỉ vẫn chưa đủ!”.

Tôi hiểu, niềm khao khát lớn nhất của những bóng hồng vượt lên tật nguyền sau 8 năm dấn thân vì những người đồng cảnh chính là điều mà “Người đàn ông hoàn hảo nhất hành tinh” muốn làm – gây quỹ cho Hội NKT, bởi trong thực chất đây là tổ chức hoàn toàn phụ thuộc vào cộng đồng. Mong sao sẽ sớm nghe nhịp đập của “Trái tim đồng bằng” trong một sự kiện văn hoá có thể nói trước là độc đáo!

1.4.2009

LÊ VŨ TUẤN