TÍN ĐỒ TẬN TỤY CỦA LÒNG NHÂN ÁI

Hành tinh trở nên gần gũi và thân thiện hơn nhờ những hoạt động nhân đạo xuyên quốc gia. Với không ít người, thế giới giống như một gia đình. Song, chỉ từ một gia đình mà vẫn có thể trải lòng ra thế giới như trong câu chuyện dưới đây thì quả là ít gặp.

Cùng bác sĩ Tôn Thất Khải.

HỘI TỪ THIỆN HAI NGƯỜI

Năm 1995, ông Jacques Savary và bà Marie-Claude Savary – đôi vợ chồng già người Thụy Sĩ vừa đến tuổi nghỉ hưu, nhận lời đề nghị của bạn thân là bác sĩ Gréco – người sáng lập VMA (Hội Hỗ trợ y tế cho Việt Nam), rời quê hương ở vùng Trung Âu xa xôi đến miền nhiệt đới Đông Nam Á làm điều phối viên 3 năm.

“Đó là duyên cớ đầu tiên khiến chúng tôi gắn bó với Cần Thơ - ông Savary tâm sự. Thực ra, đất nước của các bạn đã in sâu vào tâm tư, tình cảm chúng tôi ngay từ thuở ấu thơ qua cuộc chiến tranh Việt Nam, gắn liền với hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh mà chúng tôi vô cùng ngưỡng mộ. Ở Thụy Sĩ, tôi vốn là giáo viên môn Sinh, dạy lớp 12 ở một thành phố nói tiếng Pháp, gần Geneva. Còn vợ tôi là nữ hộ sinh, phụ trách mạng lưới chăm sóc sức khoẻ tại nhà ở một ngôi làng có 17.000 dân, tên là Aubonne. Chúng tôi muốn chia sẻ với các bạn mọi hiểu biết và kinh nghiệm của mình sau quá trình học tập, làm việc cho đến tuổi nghỉ hưu”.

Niềm mong muốn ấy mãnh liệt đến nỗi sau khi hết hạn làm việc cho VMA, đôi vợ chồng già đi tới quyết định gây bất ngờ: Tự mình sáng lập CASCODEME (Hội Hỗ trợ và hợp tác vì sức khoẻ cộng đồng vùng đồng bằng sông Cửu Long) vào năm 1998. Bất ngờ ở chỗ tuy được gọi là hội, nhưng thực ra chỉ có 2 người, vừa tổ chức vận động gây quỹ ở Thụy Sĩ, vừa trực tiếp hoạt động nhân đạo ở Việt Nam, trở thành tổ chức xã hội - từ thiện có số lượng thành viên ít nhất trên thế giới.

SỰ HỖ TRỢ THIẾT THỰC

Đối với hầu hết cán bộ, nhân viên ngành y tế Cần Thơ, CASCODEME đã trở thành một cái tên thân thuộc, bởi ông “Giắc” (Jacques), bà “Mít” (Marie-Claude) luôn mang đến cho họ những chương trình thiết thực, đáp ứng nhu cầu nóng bỏng ở nông thôn. Như cung cấp lò thiêu rác y tế và hệ thống xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học cho các bệnh viện huyện; trang bị nồi hấp tiệt trùng tự động (để thực hiện vệ sinh vô khuẫn) và tấm năng lượng mặt trời (để nấu nước nóng phục vụ bệnh nhân) cho các trạm y tế xã. Và đặc biệt nhất là phối hợp cùng Trung tâm Sức khỏe lao động và Môi trường đào tạo thử nghiệm “tình nguyện viên sức khoẻ gia đình” (TNVSKGĐ) đầu tiên ở Việt Nam.

“Tôi từng có 12 năm làm TNVSKGĐ, chuyên chăm sóc sức khoẻ tại nhà cho người già, tàn tật, neo đơn, thai phụ, sản phụ, trẻ sơ sinh... – bà Savary kể. Ban đầu chương trình này do Hội Chữ thập Đỏ Thụỵ Sĩ đề xướng, về sau chính phủ thấy hay quá nên nhảy vô quản lý luôn. Thế là TNV được chính phủ trả lương, làm việc toàn thời gian, trực thuộc trạm y tế xã”. Ở Cần Thơ, từ đầu năm 2001 đến nay, đã có 150 TNV ở 10 xã được đào tạo. Họ hoạt động hoàn toàn miễn phí, gây sự xúc động rất lớn trong cộng đồng. “Thưa bà Savary, TNV có nhất thiết phải được trả lương?”. “Chăm sóc sức khoẻ tại nhà giúp chính phủ lẫn gia đình người bệnh tiết kiệm được chi phí điều trị. Ở Thụy Sĩ, gia đình người bệnh trả công cho TNV thông qua cơ quan Bảo hiểm y tế. Chính phủ góp thêm vô một phần. Có vậy, TNV mới có thể làm việc toàn thời gian, hiệu quả chắc chắn sẽ cao hơn. Tôi mong Sở Y tế tỉnh Cần Thơ tiếp tục phát huy chương trình này”.

LÒNG NHÂN ÁI LÀM ĐƯỢC TẤT CẢ

Điều ít ai ngờ là ở xứ sở của ngân hàng và đồng hồ nổi tiếng trên thế giới, 2 nhà sáng lập CASCODEME cũng chẳng phải thuộc loại giàu có gì. Đôi vợ chồng già sống dựa hoàn toàn vào lương hưu. Họ có 2 người con trai đều đã trưởng thành và tự lập: Một là hoạ viên xây dựng ở New Zealand, một kinh doanh ngọc trai ở Nhật Bản. “Tôi từng được Liên Hiệp Quốc trả một số tiền rất lớn do có 3 năm làm việc cho UNESCO ở đất nước Congo – ông Savary cho biết. Để có thể đến với Việt Nam, tôi đã trả cho chính phủ Thụy Sĩ gần hết số tiền này nhằm được nghỉ hưu sớm 5 năm. Các con tôi rất tự hào về quyết định của cha mẹ mình, đôi khi còn gửi tiền ủng hộ”. “Thưa ông, CASCODEME gây quỹ bằng cách nào?”. “Mỗi lần sang Việt Nam, chúng tôi mua các mặt hàng lưu niệm như: Gốm sứ Bát Tràng, đồ thêu đan, đồ trang sức, đồ chơi làm bằng vỏ lon bia... đem về Thụy Sĩ bán lại để gây quỹ. Rồi tổ chức những cuộc hội thảo giới thiệu về Việt Nam, kết hợp nấu những món ăn Việt Nam, người ta đóng góp bao nhiêu là tùy lòng hảo tâm. Đối tượng tham gia là dân làng và bất cứ ai đọc thông tin trên báo tìm tới”.

Bác sĩ Tôn Thất Khải – Giám đốc Trung tâm Sức khoẻ lao động và Môi trường, là đối tác chủ yếu của CASCODEME trong gần 5 năm qua, cho biết: “Bằng những cách gây quỹ như vậy, ông “Giắc”, bà “Mít” đã vận động giúp đỡ Cần Thơ khoảng 2,5 tỉ đồng. Điều khiến tôi đặc biệt cảm động là mỗi lần sang Việt Nam hoạt động, đôi vợ chồng già đều tự lo các khoản chi phí ăn, ở, đi lại bằng tiền túi của mình”.

Họ chẳng khác nào những tín đồ tận tụy của lòng nhân ái!

Xuân 2003

LÊ VŨ TUẤN