TỎA SÁNG CÙNG CỘNG ĐỒNG

Giống như tên gọi, Cty CP đầu tư và xây dựng Sao Mai xuất hiện lấp lánh giữa đêm giao lưu "Vinh quang VN" (lần VI) như một ngôi sao không chỉ sáng vì bản thân mình. Trong năm 2007, tập đoàn kinh tế này đã chi cho các hoạt động xã hội từ thiện 4,8 tỉ đồng sau khi nộp ngân sách 49 tỉ đồng. Nghĩa cử ấy được lý giải bằng hai chữ "tri ân", nhưng ngẫm ra có gì còn lớn lao hơn thế...

Ông Lê Thanh Thuấn trao quà Tết 
cho người nghèo ở xã Bình Thành, 
huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp.  

SOI VÀO NHỮNG CẢNH ĐỜI

Dù đã hẹn trước, nhưng ông Lê Thanh Thuấn - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng GĐ Cty Sao Mai - vẫn không sao thu xếp được thời gian tiếp tôi tại trụ sở chính - số 326, đường Hùng Vương, TP. Long Xuyên (An Giang). Suốt buổi trưa hôm đó, ông phải nhịn đói để tập trung xử lý khối lượng công việc ngày càng phình to đối với tập đoàn kinh tế đang quản lý "dưới trướng" nhiều công ty con và chi nhánh trực thuộc rải khắp ĐBSCL, TP. Hồ Chí Minh, miền Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, Campuchia, để rồi vội vã lên xe đi ngay TX. Châu Đốc với một đối tác "không thể từ chối" vào đầu giờ chiều. "Tôi xin hứa, 3 ngày nữa sẽ trực tiếp đến Văn phòng đại diện Báo Lao Động tại ĐBSCL" - ông Thuấn nói trong cái xiết tay.

Chỉ dăm phút tiếp xúc cũng đủ giúp tôi hình dung về áp lực của sự tăng tốc trong bối cảnh lạm phát đối với vị lãnh đạo chủ chốt của tập đoàn. Tiền thân là Cty LD kiến trúc trực thuộc UBND tỉnh An Giang, thành lập năm 1988, đến năm 1997 mới chuyển đổi thành Cty CP, "Sao Mai" đã bỏ ra 10 năm tạo dựng thương hiệu trên lĩnh vực xây dựng, kinh doanh bất động sản, dịch vụ du lịch, nuôi trồng, chế biến cá tra, cá basa mới quyết định tham gia thị trường chứng khoán. Tháng 12.2007, tập đoàn chào bán hơn 1,5 triệu cổ phiếu với giá khởi điểm chỉ 16.000 đồng và được giới đầu tư mua sạch với giá bình quân tới 103.713 đồng, trong đó có 52% cổ phiếu thuộc về các cổ đông nước ngoài. Thắng lợi này giúp "Sao Mai" tăng vốn điều lệ gấp 50 lần chỉ sau 1 thập niên, hiện đạt gần 50 tỉ đồng. Các nhà đầu tư quả đã có con mắt tinh đời, bởi năm 2007 "Sao Mai" tạo được mức lãi cơ bản trên cổ phiếu tới 125,94%. Tuy nhiên, để đối phó với thách thức cạnh tranh, đại hội cổ đông thống nhất chỉ chia cổ tức 30% (3.000 đồng thay vì 12.594 đồng cho mỗi cổ phiếu), thậm chí do dự báo điểm rơi của lạm phát sẽ là năm 2009, còn tính trước mức chia cổ tức năm 2008 cũng chỉ là 30%. Tình hình đang phức tạp như vậy, khó trách ông Thuấn có quá ít thời gian.

"Anh lầm rồi! Anh Thuấn luôn có đủ thời gian khi lo cho công tác xã hội từ thiện" - người bạn thân của Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng GĐ Cty Sao Mai là ông Lê Văn Tình - Giám đốc Cty TNHH dịch vụ quảng cáo Song Trân (Cần Thơ) - tình cờ có mặt tại Long Xuyên hôm đó nói với tôi như vậy. Câu chuyện của ông Tình bất ngờ hé ra 1 tình tiết có thể là nguyên nhân dẫn quyết định chọn Cty Sao Mai lên bục tôn vinh của Ban tổ chức Chương trình "Vinh quang VN" năm 2008: "Tôi với anh Thuấn là đồng hương Thanh Hóa, biết nhau đã hàng chục năm. Năm 2007, Trung tâm truyền hình VN tại TP. Cần Thơ (CVTV) có kế hoạch mở chuyên mục mới, đặt tên là "Cảnh đời", phát sóng tối thứ năm hàng tuần, chuyên phát hiện những hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh trên vùng ĐBSCL để kêu gọi khán giả hỗ trợ. Biết anh Thuấn là người có lòng, tôi gợi ý ảnh tham gia tài trợ. Quả nhiên, anh Thuấn đồng ý ngay. Thế là suốt từ tháng 9.2007 đến nay, cứ mỗi "cảnh đời" được CVTV phát hiện, "Sao Mai" hỗ trợ 6 triệu đồng kèm theo 1 túi quà, thường là chăn, màn. Khán giả hỗ trợ thêm bao nhiêu, CVTV trao hết cho đối tượng".

Nhìn lại 8 tháng hoạt động của chuyên mục "Cảnh đời", ông Lê Vũ Phước- Trưởng phòng Thời sự CVTV - hào hứng cho biết: "Khán giả ủng hộ ngày càng nhiều. Hiện giờ trung bình mỗi tuần "Sao Mai" bỏ ra 6 triệu thì khán giả góp vô 10 triệu, chưa kể hiện vật như gạo, mì tôm, quần áo, sách vở... Riêng số tiền, quà khán giả ủng hộ trực tiếp cho đối tượng thì chúng tôi không thể nào biết. Phải nói là hiệu quả xã hội rất cao. Mới khai sinh chương trình đã được "Sao Mai" tài trợ ngay từ đầu, anh em chúng tôi rất quí".

Không chỉ "soi vào những cảnh đời", ánh sáng của "Sao Mai" còn hiển lộ qua rất nhiều hoạt động mà nổi bật nhất là trích ngay 500 triệu đồng hỗ trợ kịp thời cho các nạn nhân sự cố sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ, nâng tổng số tiền đã chi cho công tác xã hội từ thiện năm 2007 của tập đoàn lên 4,8 tỉ đồng sau khi nộp ngân sách 49 tỉ đồng. Nghĩa cử ấy được lý giải bằng 2 chữ "tri ân", nhưng ngẫm ra, có gì còn lớn lao hơn thế...

ĐỘT PHÁ Ở VÀM CỐNG

Mãi đến ngày 28.5, tôi mới có dịp trao đổi "chớp nhoáng" với ông Lê Thanh Thuấn trong giờ giải lao tại đại hội cổ đông: "Hiện có không ít DN săn tìm lợi nhuận bằng mọi cách, "bóc lột" môi trường, "bóc lột" cộng đồng, để khi có lợi nhuận rồi, chỉ trích ra phần nhỏ để chi cho người nghèo. Và họ cũng dùng từ "tri ân"giống như ông đã dùng...". Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng GĐ Cty Sao Mai trả lời: "DN là tế bào của xã hội. Tế bào đó phát triển được thì cả xã hội phát triển. Đã là cấu thể của xã hội, mình phải có trách nhiệm đối với xã hội. Chẳng hạn trong thời gian qua, khi chính sách của Đảng và Nhà nước thông thoáng thì các DN mới phát triển được. Điều đó đồng nghĩa với việc DN đã hưởng 1 phần của cộng đồng. Thí dụ người dân dám nhường đất cho mình, chuyển đi chỗ khác ở để mình lập dự án, tức là họ đã hy sinh. Mình tri ân họ là hoàn toàn chính đáng. Bởi vậy khi triển khai dự án, chúng tôi luôn quan tâm đến các hộ nghèo khó. Có những hộ nhận bồi thường quá thấp, thậm chí chỉ vài triệu đồng mà phải lo nơi ở mới, nhiều khi "Sao Mai" phải chấp nhận bù lỗ để giúp đỡ cho họ. Hay trong lĩnh vực chế biến thuỷ sản, trước khi xây dựng nhà máy, chúng tôi đã tính toán qui trình xử lý nước thải chặt chẽ, đảm bảo không gây ô nhiễm cho cộng đồng. Chúng tôi còn quan tâm xây nhà ở CN. Hao kém đấy, nhưng nó bảo vệ sức khoẻ cho người LĐ và họ sẽ cống hiến cho mình nhiều hơn". Tôi gặn hỏi: "Dường như ý ông là phải biết "tri ân cộng đồng" ngay trong quá trình tạo ra lợi nhuận?". Ông Thuấn gật đầu, rồi nói thêm: "Khi mình thực hiện 1 thương vụ hay 1 dự án nào đó thì có rất nhiều người liên quan. Tất cả những người liên quan đều có quyền chia sẻ lợi nhuận với mình".

Tôi quyết định "kiểm chứng" những điều vừa nghe bằng chuyến thăm dự án Cụm công nghiệp Vàm Cống thuộc địa phận xã Bình Thành, huyện Lấp Vò (Đồng Tháp) do Cty CP đầu tư và phát triển đa quốc gia (IDI) - một công ty con của Tập đoàn Sao Mai - trực tiếp triển khai. Vừa bước vào cổng, xuất hiện tấm biển thông báo gây bất ngờ: Nhà máy đông lạnh thuỷ sản I tuyển dụng... 5.000 CN. Rồi Tổng GĐ Trương Vĩnh Thành cũng là nhân vật gây bất ngờ. Thứ nhất, anh mới... 35 tuổi. Thứ hai, đang mang chức danh tổng GĐ. Thành bật cười giải thích: "80 cán bộ quản lý ở đây đều trẻ, không ai vượt quá tuổi 35. IDI đang có nhiều công ty con và tại đây sẽ xây nhiều nhà máy, chưa kể 1 chi nhánh đang xúc tiến thành lập tại Mỹ".

Đưa vào hoạt động nhà máy đầu tiên vào ngày 6.4, chỉ với 25% công suất thiết kế (150 tấn nguyên liệu/ngày), IDI đã tạo việc làm cho hơn 500 CN với thu nhập khá cao (từ 1,6-2,9 triệu đồng), đặc biệt tất cả đều được giải quyết chỗ ở miễn phí. "Chúng tôi đã có trong tay hơn 70 nền tại khu tái định cư và đang khẩn trương thi công khoảng 20 ngôi nhà tập thể cao tầng" - Thành giải thích. Tính đến ngày 16.5, tức chỉ sau hơn 1 tháng, vị tổng GĐ trẻ đã ký kết hợp đồng xuất khẩu được hơn 2.249 tấn filet, đạt tổng doanh thu hơn 6,332 triệu USD.

Vào năm 2010, lượng vốn đầu tư 150 triệu USD của IDI sẽ biến Cụm công nghiệp Vàm Cống thành nơi có hệ thống chế biến thuỷ sản hàng đầu ĐBSCL, đạt tổng công suất 1.800 tấn nguyên liệu/ngày, sử dụng hơn 10.000 CN. "Do vị trí nằm cặp sông Hậu, chúng tôi thiết kế hệ thống xử lý nước thải ngay từ đầu" - Thành lấy cho tôi xem... toàn bộ dự án, rồi nói. "Đây, công suất xử lý giai đoạn I là 300 mét khối nước mỗi ngày. Tháng 6 tới, IDI sẽ khởi công Nhà máy phụ phẩm để đến cuối năm đưa vào hoạt động, trước mắt sản xuất mỡ thô và bột cá, sau đó tiến tới dầu cá và gelatin, biến nguồn gây ô nhiễm thành... tiền".

Xem ra, "tri ân cộng đồng" trong quá trình tạo ra lợi nhuận cũng là cách giữ gìn và gia tăng lợi nhuận!

31.5.2008

LÊ VŨ TUẤN