SỰ TIẾP NỐI GIỮA CÁC THẾ HỆ

Nói về thể loại phim tài liệu (PTL) trên sóng truyền hình Đồng Tháp (THĐT), thế hệ những người làm truyền hình hiện nay luôn luôn tự hào. Vì cách đây hơn hai mươi năm, khi truyền hình mới bắt đầu hoạt động thì thể loại phim tài liệu và phóng sự tài liệu đã nhanh chóng xuất hiện để phục vụ công chúng, nhiều tác phẩm đã để lại những dấu ấn khó quên đối với người xem lẫn người thực hiện.

Huy chương vàng cho PTL "Người gánh đất"

Nhìn lại một chặng đường dài với những thăng trầm trong quá trình hình thành và phát triển của THĐT, chúng ta thấy rằng: thể loại phóng sự tài liệu và phim tài liệu đã có chỗ đứng nhất định trong tiến trình phát triển ấy. Rất nhiều tác phẩm phóng sự tài liệu, và phim tài liệu đã đồng hành với “thời cuộc”. Nếu như phim tài liệu thời kỳ lên sóng phục vụ công tác tuyên truyền về tình hình phát triển KT-XH địa phương, góp phần phản ánh cuộc sống đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hoá tinh thần cho người dân lúc bấy giờ, thì nay, chính những tác phẩm phóng sự tài liệu, phim tài liệu đó lại trở thành những “trang sử bằng hình” phản ánh những bước phát triển của địa phương, và của chính THĐT. Hàng loạt các tác phẩm phim tài liệu đã phát sóng như : “Biên giới màu xanh”, “Vùng đất tôi yêu”, “Theo dấu chân son”; “Những ngày nắng đẹp”, “Theo một câu hò”, “Nhà gác đơn sơ vạn tấm lòng”, “Bông Sứ Cùi”……tất cả đã góp phần rất lớn trong việc ghi nhận, phản ánh và ca ngợi cuộc sống xã hội trong giai đoạn ấy. Nếu các PTL ấy đã gắn liền với những tên tuổi một thời như: Trần Lăng Hiển, Nguyễn Nam, Chánh Tín, Quang Ngọc… thì thể loại phim phóng sự mang “hơi hướng” tài liệu cũng có kém cạnh gì đâu. Hàng trăm phóng sự tài liệu đã được thực hiện với đề tài bám sát cuộc sống trong đó có : “Sức sống của một thị xã trẻ”, “Hạnh phúc cho người bất hạnh”, “Sức sống trên vùng đất mới Gáo Giồng”, “Công trình của những tấm lòng”, “Ông Út Cù”, “Thạnh Hưng- một chặng đường mới”, “Khởi sắc vùng cù lao” .v.v… gắn liền với những tên tuổi như: Vũ Phước, Bùi Lưu, Trần Khanh, Dương Thủy…

Chúng ta luôn trân trọng và tự hào về những thành qủa ấy, bởi nó đã và đang là tiền đề, là nền tảng và cũng là truyền thống để bước sang một giai đoạn mới “tái phát sóng” (1997), thể loại PTL và phóng sự tài liệu (PSTL) không những kế thừa một cách xứng đáng, mà còn tiếp tục khẳng định thế mạnh của THĐT.

Cùng với xu thế phát triển của xã hội, nhất là trên lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ, PTL và PSTL trên sóng THĐT ngày nay đã có nhiều đổi mới. Các tác giả trẻ nhanh chóng bắt nhịp, và có những bước tiến mạnh mẽ trong cách làm, cách thể hiện. Các PSTL thường không quá 15 phút còn PTL không quá 25 phút. Công tác quay phim chú trọng từng khuôn hình, bố cục. Chủ đề tư tưởng và nội dung phim không dàn trãi, Cách thể hiện nghiêng về bình hơn kể. Công tác Montage thực sự đóng vai trò quan trọng cho việc thực hiện phần hậu kỳ. Với kỹ thuật đồ hoạ vi tính, công tác montage góp phần “sáng tạo nghệ thuật” cho các tác phẩm PTL.

Ấm tình đồng nghiệp

Nếu như giai đoạn đầu phát sóng, THĐT được bạn bè khắp nơi biết đến qua PTL“Bông Sứ Cùi” của tác giả Quang Ngọc (đoạt huy chương vàng Liên hoan truyền hình toàn quốc, năm 1992), thì bước sang giai đoạn tiếp theo, cả nước lại một lần nữa được ấn tượng với PTL “Người gánh đất” của tác giả Lê Vũ Tuấn (đoạt huy chương vàng Liên hoan truyền hình toàn quốc 1996). Trong thời kỳ đất nước đổi mới, thể loại PSTL và PTL tiếp tục nở rộ trên sóng THĐT, các đề tài luôn bám sát hiện thực cuộc sống, dần dần hình thành một phong cách thể hiện mới hiện thực và sinh động. Hàng loạt PSTL và PTL như: “Đứng trước lũ”, “Một giây và cả cuộc đời”,“Ký ức Giồng Găng”, “Hồn Lúa”, “Một cuộc vượt ngục”, “Khi người nông dân sáng tạo”, “Nguyễn Thanh Phong từ giảng đường đến chính trường”, “Gáo Giồng đất lành chim đậu”, “Tiểu đoàn 502 anh hùng”, “Tràm Chim nhìn từ góc độ khoa học”, “Ngược dòng sông lam” .v.v… gắn liền với những tác giả như: Lê Vũ Tuấn, Bùi Lưu, Dương Thủy, Tùng Thiện, Hiếu Thảo, Thanh Hùng…

Bên cạnh đó việc mở rộng hình thức hợp tác làm phim tài liệu đã làm cho chương trình THĐT thêm sinh động, phong phú. Các phim tài liệu được hợp tác sản xuất cĩ thể kể như: “Chiến thắng Giồng Thị Đam - Gò Quản Cung”, “Người Bí thư nặng lòng với quê hương”, “Ông Mười Sếu”, “Đồng chí Chín Hương”, “Đồng Tháp - Đất và Người”..v..v.. (Với Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Cần Thơ (CVTV) và Hãng phim Truyền hình TP. Hồ Chí Minh).

Phát huy truyền thống và thế mạnh của thể loại PTL mà thế hệ những người đi trước đã đóng góp, thế hệ những người làm phim hôm nay phải biết phát huy, bảo tồn, và gìn giữ những giá trị văn hoá, giá trị hiện thực trong từng thước phim tư liệu quý giá của đài, để phim tài liệu trên sóng THĐT không chỉ là tác phẩm sáng tạo nghệ thuật, mà còn là những trang sử bằng hình ảnh sống mãi với thời gian.

TÙNG THIỆN

(Đặc san 30 năm Đài PTTH Đồng Tháp)